BRUSSEL – Een tekort aan opslagruimte remt de groei van een groot deel van het Belgische bedrijfsleven. Bijna de helft (46 procent) van de bedrijven met een eigen magazijn of fysieke voorraad heeft het afgelopen jaar opdrachten, klanten of omzet moeten weigeren omdat tijdelijk onvoldoende operationele opslagcapaciteit beschikbaar was. Bij eveneens 46 procent had het ruimtegebrek gevolgen voor investeringen of de operationele strategie. Dat blijkt uit onderzoek van opslagspecialist Merak, uitgevoerd door iVOX onder 400 logistiek verantwoordelijken.
Het tekort aan opslagruimte treft volgens het onderzoek zowel micro-ondernemingen, midden- en kleinbedrijven als grote ondernemingen.
Voor ongeveer één op de zes bedrijven is ruimtegebrek geen incidenteel probleem. Zij lopen maandelijks of structureel vraag mis omdat zij deze operationeel niet kunnen verwerken. Bij 29 procent doet het probleem zich sporadisch voor, bijvoorbeeld tijdens seizoenspieken.
Investeringen uitgesteld of geschrapt
Het gebrek aan opslagcapaciteit heeft ook gevolgen voor investeringsplannen. Bij 18 procent van de ondervraagde bedrijven zijn geplande investeringen of bedrijfsuitbreidingen uitgesteld of volledig geschrapt.
Bij nog eens 28 procent leidde het ruimtegebrek tot een aanpassing van de operationele strategie. Bedrijven kozen bijvoorbeeld voor vaker en sneller leveren of besteedden activiteiten uit aan externe partijen.
Eén op de zeven bedrijven week vanwege het ruimtegebrek zelfs uit naar een andere locatie of regio om verder te kunnen groeien.
“Wanneer bedrijven klanten of omzet moeten weigeren omdat hun magazijn vol zit, wordt opslagruimte plots veel meer dan een operationeel vraagstuk. Het wordt een directe factor in de groeicapaciteit van een onderneming”, zegt Nicolas Rooms, CEO van Merak.
Volgens hem moeten bedrijven kunnen opschalen wanneer de vraag toeneemt, zonder direct nieuwe bedrijfsruimte te hoeven bouwen of zich voor jaren aan extra vastgoed te binden.
Bedrijven houden grotere voorraden aan
De druk op de beschikbare magazijnruimte wordt volgens het onderzoek mede veroorzaakt door veranderingen in de voorraadstrategie. Sinds de coronacrisis en de recente geopolitieke spanningen zijn veel bedrijven grotere voorraden gaan aanhouden.
Van de ondervraagde ondernemingen zegt 45 procent bewust grotere voorraden te hebben aangelegd. Bij 18 procent zijn deze buffers structureel groter geworden.
Bestaande opslagruimte vaak niet efficiënt gebruikt
Opvallend is dat niet alleen een absoluut tekort aan vierkante meters het probleem vormt. Maar liefst 83 procent van de bedrijven geeft aan dat een deel van de huidige opslagcapaciteit niet efficiënt wordt benut. Als voorbeelden worden ongebruikte ruimtes, overtollige voorraad en een niet-optimale inrichting genoemd.
Bij 31 procent van de bedrijven wordt naar eigen zeggen tussen de 11 en 20 procent van de bestaande opslagcapaciteit inefficiënt gebruikt. Bij 17 procent gaat het zelfs om meer dan een vijfde van de beschikbare ruimte.
“De reflex bij ruimtegebrek is vaak om naar méér ruimte te zoeken. Maar de cijfers tonen dat bedrijven tegelijk winst kunnen boeken door flexibeler met capaciteit om te gaan en bestaande ruimte efficiënter te organiseren”, aldus Rooms.
Logistieke kosten lopen op
Inefficiënt gebruik van opslagruimte en logistieke processen heeft volgens het onderzoek ook financiële gevolgen. Meer dan zeven op de tien bedrijven (71 procent) verliezen jaarlijks geld door onvoorziene logistieke kosten, waaronder diefstal, menselijke fouten, onderhoud en renovaties.
Bij 23 procent lopen deze kosten op tot meer dan 50.000 euro per jaar. Daarnaast zegt 22 procent van de bedrijven niet te weten hoeveel geld jaarlijks door dergelijke kosten verloren gaat.
Helft vreest te weinig logistieke ruimte in België
De zorgen gaan verder dan alleen de huidige situatie. Vier op de tien bedrijven (40 procent) vrezen dat de toenemende schaarste aan industriële grond en stijgende vastgoedprijzen in België de komende drie jaar een rechtstreeks risico voor hun onderneming gaan vormen.
Voor de langere termijn zijn de verwachtingen nog somberder. 51 procent verwacht dat België binnen vijf jaar onvoldoende logistieke en industriële ruimte heeft om de economische groei te ondersteunen.
Bijna één op de vijf bedrijven (18 procent) spreekt nu al van een kritiek tekort. Nog eens ongeveer een derde verwacht dat het gebrek aan ruimte binnen vijf jaar een groot probleem wordt.
“Voor veel bedrijven ontstaat zo een paradox: ze hebben ruimte nodig om te groeien, maar bijkomend vastgoed is duur, schaars en weinig flexibel. Tegelijk blijft een deel van de bestaande capaciteit onderbenut”, concludeert Rooms.
