ROTTERDAM – Wereldwijd ligt inmiddels meer dan 4,3 miljoen TEU aan containerschipcapaciteit te wachten op een ligplaats in havens. Daarmee is in absolute capaciteit het niveau tijdens de grote verstoringen van 2022 overschreden. Volgens PortXchange laat de situatie zien dat rederijen, havens, terminals en dienstverleners eerder informatie moeten delen om vertragingen en onnodig brandstofverbruik te beperken.
De cijfers zijn afkomstig van Linerlytica. Tijdens de verstoringen in 2022 bereikte de hoeveelheid containerschipcapaciteit in havenwachtrijen een piek van ongeveer 4 miljoen TEU.
De huidige 4,3 miljoen TEU is daarmee in absolute aantallen hoger. Wel is de wereldwijde containervloot inmiddels groter dan in 2022, waardoor het aandeel van de totale vloot dat momenteel in de wachtrij ligt kleiner is.
Stormen in Oost-Azië zorgen voor verstoringen
Een belangrijk deel van de recente toename van de congestie wordt toegeschreven aan problemen in Oost-Azië. Stormen hebben daar vaarschema’s van containerschepen verstoord.
PortXchange waarschuwt echter dat de huidige situatie niet uitsluitend als een tijdelijk gevolg van slecht weer moet worden gezien.
“Het is makkelijk om havens de schuld te geven, maar daarmee los je het probleem niet op”, zegt Sjoerd de Jager, Managing Director en medeoprichter van PortXchange.
Volgens hem is een havenaanloop afhankelijk van beslissingen van onder meer rederijen, terminals, loodsen, agenten en andere dienstverleners.
“Als die partijen met verschillende informatie werken, of die informatie te laat ontvangen, wordt het veel moeilijker om verstoringen te beheersen.”
Ook Drewry heeft volgens PortXchange gewezen op toenemende wachttijden in havens en een verslechterende betrouwbaarheid van vaarschema’s van containerschepen.
Sneller varen om vervolgens te wachten
PortXchange ziet vooral mogelijkheden om eerder in te grijpen wanneer bekend is dat een schip niet direct terechtkan in een haven.
“Het heeft weinig zin dat een schip sneller naar een haven vaart als het daar bij aankomst vervolgens uren of dagen moet wachten”, aldus De Jager.
Wanneer informatie over vertragingen vroeg genoeg bij een schip terechtkomt, kan volgens hem de snelheid en aankomsttijd worden aangepast. Daarmee kunnen brandstof, tijd en kosten worden bespaard.
Eerder onderzoek van het UCL Energy Institute en UMAS wees volgens PortXchange uit dat beter geplande aankomsten in havens, waarbij rekening wordt gehouden met congestie en wachttijden, de uitstoot tijdens reizen van containerschepen gemiddeld met ongeveer 10 procent zouden kunnen verminderen. Bij andere typen schepen zouden volgens dat onderzoek grotere besparingen mogelijk zijn.
Geen enkele partij kan congestie alleen oplossen
Volgens PortXchange heeft het weinig zin om één partij verantwoordelijk te houden voor havencongestie.
Havens hebben geen invloed op extreem weer of geopolitieke conflicten. Rederijen kunnen geen ligplaatscapaciteit creëren wanneer die niet beschikbaar is en terminals kunnen verstoringen in een volledig scheepvaartnetwerk niet zelfstandig oplossen.
Wel kunnen de betrokken partijen volgens het bedrijf eerder informatie delen en hun planning beter op elkaar afstemmen.
“We kunnen niet van havens en scheepvaartnetwerken blijven vragen om meer lading te verwerken, sneller te herstellen van verstoringen en tegelijkertijd de uitstoot te verminderen, terwijl beslissingen nog steeds op basis van versnipperde informatie worden genomen”, stelt De Jager.
PortXchange wijst op digitale samenwerking
PortXchange ontwikkelt zelf digitale systemen voor havens en de maritieme sector. Met EmissionInsider kunnen havens volgens het bedrijf emissies van schepen, vrachtwagens, spoorvervoer en terminalactiviteiten inzichtelijk maken.
Het systeem Synchronizer is gericht op het delen van geplande, verwachte en daadwerkelijke tijdstippen van een havenaanloop tussen onder meer rederijen, agenten, terminals en dienstverleners.
Daarnaast ontwikkelt het Rotterdamse bedrijf oplossingen voor specifieke operationele problemen bij havens en maritieme ondernemingen, waarbij onder meer kunstmatige intelligentie en machine learning kunnen worden gebruikt.
De Jager benadrukt dat technologie op zichzelf de congestie niet kan oplossen.
“Digitale hulpmiddelen creëren geen extra ligplaats, houden geen storm tegen en lossen geopolitieke instabiliteit niet op. Maar ze kunnen mensen wel eerder betere informatie geven en het aantal beslissingen verminderen dat te laat wordt genomen.”
Volgens PortXchange moeten de huidige recordcijfers daarom niet alleen worden gezien als een nieuwe tijdelijke verstoring, maar als aanleiding voor de maritieme sector om de samenwerking tussen alle betrokken partijen structureel te verbeteren.







