BRUSSEL – De Europese Commissie heeft ChatGPT, Reddit en Roblox aangewezen als zeer grote digitale diensten onder de Digital Services Act (DSA). ChatGPT wordt aangemerkt als een ‘Very Large Online Search Engine’ (VLOSE), terwijl Reddit en Roblox de status ‘Very Large Online Platform’ (VLOP) krijgen. Alle drie de diensten hebben aangegeven maandelijks gemiddeld minstens 45 miljoen gebruikers in de Europese Unie te bereiken.
Door de aanwijzing krijgen de diensten te maken met aanvullende verplichtingen uit de Europese Digital Services Act. Zij hebben na de officiële kennisgeving vier maanden de tijd om daaraan te voldoen. Volgens de Europese Commissie betekent dit dat de extra regels uiterlijk eind januari 2027 moeten zijn ingevoerd.
Minstens 45 miljoen gebruikers in EU
De grens voor de strengere categorie binnen de DSA ligt op gemiddeld 45 miljoen maandelijkse gebruikers in de Europese Unie. ChatGPT, Reddit en Roblox hebben volgens de Commissie zelf gemeld dat zij deze grens bereiken of overschrijden.
De diensten vielen al onder de algemene verplichtingen van de DSA voor onlineplatforms en zoekmachines. Met de nieuwe status komen daar extra eisen bovenop.
Zo moeten zij systemische risico’s die voortkomen uit hun diensten en algoritmische systemen onderzoeken en maatregelen nemen om deze risico’s te beperken.
Daarbij gaat het volgens de Commissie onder meer om de verspreiding van illegale inhoud en mogelijke negatieve gevolgen voor minderjarigen. Ook risico’s voor het fysieke en mentale welzijn van gebruikers, grondrechten, verkiezingsprocessen en de openbare veiligheid moeten worden beoordeeld.
ChatGPT aangemerkt als onlinezoekmachine
Opvallend is dat ChatGPT binnen de DSA wordt aangewezen als een zeer grote onlinezoekmachine.
De Europese Commissie omschrijft ChatGPT als een kunstmatige-intelligentiesysteem dat kan reageren op vragen en opdrachten van gebruikers en daarbij onder meer het internet kan doorzoeken.
Daarom beschouwt Brussel ChatGPT als een hybride dienst die volgens de DSA kwalificeert als onlinezoekmachine.
Reddit en Roblox worden juist aangemerkt als zeer grote onlineplatforms. Reddit stelt gebruikers in staat binnen thematische gemeenschappen inhoud te maken, delen en bespreken. Roblox is een gaming- en creatieplatform waarop gebruikers onder meer spellen kunnen ontwikkelen, publiceren en spelen.
Omdat beide diensten gebruikers de mogelijkheid geven inhoud van derden openbaar te verspreiden, vallen ze volgens de Commissie onder de definitie van een onlineplatform.
Europese Commissie krijgt onderzoeksbevoegdheden
De nieuwe status betekent ook dat de Europese Commissie uitgebreidere bevoegdheden krijgt om toezicht te houden op de diensten. Brussel kan onderzoek doen naar de werking en functies van de platforms en, waar van toepassing, de achterliggende systemen.
Voor ChatGPT en Reddit werkt de Commissie daarbij samen met de Ierse toezichthouder Coimisiún na Meán. Voor Roblox gebeurt dat samen met de Nederlandse Autoriteit Consument & Markt (ACM). Dit hangt samen met de EU-lidstaat waarin de betreffende diensten zijn gevestigd.
Met de drie nieuwe aanwijzingen staan volgens de Europese Commissie inmiddels 28 zeer grote onlineplatforms en onlinezoekmachines onder het verscherpte DSA-regime.
‘Hogere standaard voor toezicht’
Henna Virkkunen, vicevoorzitter van de Europese Commissie voor Tech Sovereignty, Security and Democracy, zegt dat de drie diensten door de aanwijzing aan een hogere standaard van toezicht en verantwoordelijkheid worden gehouden.
Volgens haar past dat bij de grote invloed die de diensten op burgers en de samenleving hebben. De Commissie zegt ook andere digitale diensten te blijven volgen en platforms aan te wijzen zodra zij aan de grens voor het verscherpte DSA-toezicht voldoen.
