UTRECHT – De Hogesnelheidslijn (HSL) tussen Hoofddorp en Rotterdam wordt volgens de huidige planning in 2028 gedurende 112 dagen buiten dienst gesteld voor omvangrijke herstelwerkzaamheden aan viaducten. De buitendienststelling begint naar verwachting op 4 september 2028. In 2029 volgt nog een afsluiting van 50 dagen voor werkzaamheden aan viaduct Zuidweg bij Rijpwetering. Dat meldt ProRail.
ProRail werkt de komende jaren in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en samen met Infraspeed, beheerder van de HSL, aan het herstellen van constructiefouten in de noordelijke viaducten van de HSL-Zuid, tussen de Groene Harttunnel en Hoofddorp.
Het doel is dat treinen in de toekomst op dit gedeelte van de hogesnelheidslijn weer veilig met 300 kilometer per uur kunnen rijden.
De huidige planning blijft erop gericht dat uiterlijk in 2031 op alle betrokken viaducten de oorspronkelijke maximumsnelheid van 300 kilometer per uur weer veilig mogelijk is.
Tien spoorviaducten
De voorbereidende werkzaamheden zijn inmiddels begonnen. Ingenieursbureaus werken momenteel het ontwerp van de hersteloplossing uit. Tegelijkertijd maakt ProRail samen met Infraspeed de eerste plannen voor de uitvoering.
Uit deze voorbereidingen blijkt volgens ProRail dat de herstel- en reconstructiewerkzaamheden aan tien spoorviaducten omvangrijk en complex zijn.
Eerder maakte ProRail al bekend dat voor werkzaamheden aan een van de HSL-viaducten, Zuidweg, ten minste 82 dagen nodig zouden zijn. Daarbij werden langere buitendienststellingen niet uitgesloten.
Inmiddels is duidelijk dat inderdaad meer tijd nodig is. In 2028 en 2029 zijn twee grote buitendienststellingen noodzakelijk voor het viaduct bij Rijpwetering.
Funderingen en landhoofden aangepakt
Uit onderzoeken blijkt dat op sommige locaties niet alleen schade moet worden hersteld. Ook zijn ingrijpende aanpassingen noodzakelijk aan onder meer funderingen, landhoofden en andere constructieve onderdelen die essentieel zijn voor de stabiliteit en veiligheid van het spoor.
Volgens ProRail zijn de werkzaamheden omvangrijk en technisch complex. De HSL is, anders dan veel andere spoorlijnen in Nederland, grotendeels gebouwd op betonnen constructies.
Bovendien zijn de bouwlocaties vaak krap en beperkt bereikbaar. Daardoor kunnen slechts in beperkte mate prefab-onderdelen worden gebruikt en moet veel beton ter plaatse worden gestort.
Zuidelijke viaducten als eerste
Het herstel en de reconstructie van de viaducten worden gefaseerd uitgevoerd. Daarbij krijgen locaties waar een snelheidsverhoging het meest bijdraagt aan het verminderen van het reistijdverlies voor reizigers prioriteit.
Het uitgangspunt is daarom om de vier meest zuidelijke viaducten, waaronder viaduct Zuidweg, als eerste te herstellen.
De eerste stap van de herstelwerkzaamheden bij viaduct Zuidweg in Rijpwetering is bijna afgerond. Daar is een palenwand aangebracht om de grondbewegingen van de spoordijk en het viaduct te stabiliseren.
Volgens ProRail was dit een complexe operatie. De werkzaamheden zijn binnen de planning uitgevoerd en hebben geen hinder voor reizigers veroorzaakt.
HSL 112 dagen dicht in 2028
Voor de eerste viaducten worden momenteel de onderzoeken afgerond, waarna een definitieve hersteloplossing kan worden vastgesteld. Vervolgens worden de ontwerpen verder uitgewerkt en wordt de uitvoering voorbereid.
ProRail bereidt een gecombineerde uitvoering voor van de werkzaamheden aan viaduct Zuidweg en de drie andere meest zuidelijk gelegen viaducten. Tijdens de buitendienststellingen wil de spoorbeheerder zoveel mogelijk herstelwerkzaamheden tegelijkertijd uitvoeren om de totale hinder te beperken.
Tijdens deze werkzaamheden kan geen gebruik worden gemaakt van de HSL tussen Hoofddorp en Rotterdam.
Op basis van de huidige inzichten wordt dit gedeelte van de HSL in 2028 gedurende 112 dagen buiten dienst gesteld, naar verwachting vanaf 4 september.
In 2029 volgt voor de werkzaamheden aan viaduct Zuidweg een tweede buitendienststelling van 50 dagen. De exacte planning daarvan wordt later vastgesteld.
Daarnaast zijn voor werkzaamheden aan de overige viaducten in 2029 naar verwachting enkele buitendienststellingen tijdens verlengde weekenden nodig.
Alternatieve routes onderzocht
ProRail informeert vervoerders en betrekt hen bij de verdere uitwerking van de planning en de alternatieve dienstregeling.
De werkzaamheden zullen volgens de spoorbeheerder onvermijdelijk gevolgen hebben voor reizigers, vervoerders en de omgeving. Uitgangspunt is dat reizigers tijdens de buitendienststellingen zoveel mogelijk moeten kunnen blijven reizen.
Daarom worden verschillende omrijdroutes onderzocht. Daarbij wordt onder meer gekeken naar mogelijkheden om internationaal treinverkeer via de reguliere spoorlijn Amsterdam – Leiden – Den Haag – Rotterdam te laten rijden.
Ook regionale en lokale overheden worden bij de voorbereiding betrokken. Zij praten mee over keuzes rond tijdelijke maatregelen tijdens de werkzaamheden. Samen met lokale overheden wil ProRail de omgeving informeren over de gevolgen en de maatregelen waarmee de hinder zoveel mogelijk moet worden beperkt.
Begin 2027 meer duidelijkheid
Begin 2027 verwacht ProRail, op basis van het definitieve ontwerp en de uitvoeringsplanning van de aannemer, een betrouwbaarder beeld te kunnen geven van de duur van de buitendienststellingen.
Dan moet ook duidelijker worden welke werkzaamheden gelijktijdig kunnen worden uitgevoerd.
Het uiteindelijke doel blijft dat uiterlijk in 2031 alle betrokken HSL-viaducten zijn hersteld en treinen er weer veilig met de oorspronkelijke maximumsnelheid van 300 kilometer per uur kunnen rijden.
