MEPPEL/ZWOLLE – Voor het eerst in Nederland zijn gedurende een volledig jaar medische dronevluchten uitgevoerd tussen twee ziekenhuislocaties. Sinds de start van de proef in september 2025 zijn meer dan 800 vluchten uitgevoerd tussen Isala Meppel en Isala Zwolle. De pilot wordt vanwege de opgedane resultaten verlengd tot medio 2027.
De proef heeft volgens de betrokken partijen waardevolle inzichten opgeleverd in het vervoer van medische goederen per drone en de veilige integratie van dergelijke vluchten in het Nederlandse luchtruim. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), ANWB, Isala, KPN en Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) zetten het onderzoek op het traject tussen Meppel en Zwolle daarom voort.
De opgedane kennis moet uiteindelijk worden gebruikt voor de verdere ontwikkeling van een landelijk dronenetwerk, waarin medisch dronegebruik op grotere schaal kan worden toegepast.
Medicatie en bloedmonsters vervoerd
Tijdens het eerste testjaar vervoerden drones van ANWB verschillende medische goederen, waaronder paracetamol, gekoelde medicatie en bloedmonsters. Ook werd onderzocht hoe vervoer per drone kan worden ingepast in bestaande ziekenhuisprocessen en of de kwaliteit van de medische goederen tijdens het transport behouden blijft.
Uit de resultaten blijkt dat vervoer per medische drone geen relevante invloed heeft op de kwaliteit van de onderzochte geneesmiddelen. Ook de eerste resultaten van onderzoek naar bloedmonsters laten zien dat vervoer per drone in de basis geen relevante invloed heeft op de kwaliteit van het monstermateriaal.
Volgens de betrokken partijen bevestigen de resultaten de potentie van drones als betrouwbare aanvulling op bestaande logistieke processen binnen de zorg.
Gemiddeld veertien minuten onderweg
Sinds de start van de pilot in september 2025 zijn meer dan 800 vluchten uitgevoerd. De drones vliegen over een vaste route van 22 kilometer tussen Isala Meppel en Isala Zwolle. Een vlucht duurt gemiddeld veertien minuten.
De operationele inzetbaarheid lag gedurende de proef tussen de 92 en 95 procent. Daarbij zijn vluchten veilig uitgevoerd in gedeeld luchtruim en zijn zowel medicatie als bloedmonsters tussen de ziekenhuislocaties vervoerd.
De route fungeerde gedurende een volledig jaar en door alle seizoenen heen als praktijkomgeving voor medische drone-operaties. De drones maken via KPN Drone Connect gebruik van het 4G- en 5G-netwerk van KPN. Hierdoor is realtime inzicht mogelijk in de dekking en verbindingskwaliteit op de hoogte waarop de drones vliegen.
Uit de operationele gegevens blijkt dat vooral harde wind een beperkende factor is voor de inzet van de drones. Op sommige dagen moesten vluchten hierdoor worden uitgesteld of geannuleerd. Daarnaast werd tijdens de proef ervaring opgedaan met verschillende technische aandachtspunten.
Drone vliegt buiten zicht van piloot
Een belangrijk onderdeel van de pilot is het uitvoerig testen van zogenoemde Beyond Visual Line of Sight-vluchten (BVLOS). Daarbij vliegt een drone buiten het directe zicht van de piloot.
Dat gebeurt in een luchtruim waarvan ook trauma- en politiehelikopters, recreatieve luchtvaart, defensie en andere drone-operators gebruikmaken. Volgens de resultaten van de pilot kunnen medische dronevluchten veilig worden uitgevoerd binnen een speciale corridor tussen de twee ziekenhuislocaties.
De ervaringen moeten helpen bij verdere uitbreiding van de proef en uiteindelijk bij een veilige integratie van bemande en onbemande luchtvaart. Dat moet perspectief bieden voor landelijke opschaling van onder meer medische dronevluchten in het drukke Nederlandse luchtruim.
Daarvoor is volgens de betrokken partijen wel passende regelgeving nodig, die onder meer zorgt voor zichtbaarheid van luchtvaartuigen en duidelijke voorrangsregels.
Testen met radar en transponders
De route tussen Meppel en Zwolle heeft zich inmiddels ontwikkeld tot een belangrijke Nederlandse testomgeving voor medisch dronevervoer. Er wordt onder meer geëxperimenteerd met elektronische zichtbaarheid, detectiesystemen, transponders en de integratie met radar.
De opgedane kennis moet bijdragen aan toekomstige regelgeving, operationele procedures en technologische oplossingen die een bredere en grootschalige inzet van drones in Nederland mogelijk moeten maken.
Pilot verlengd tot medio 2027
Met de verlenging tot medio 2027 zetten het ministerie van IenW, ANWB, Isala, KPN en LVNL het onderzoek voort. Daarbij wordt onder meer gekeken naar een bredere toepassing van dronevervoer voor verschillende vormen van laboratoriumdiagnostiek, patiëntgroepen en farmaceutische producten.
De ervaringen op de 22 kilometer lange route tussen Meppel en Zwolle moeten uiteindelijk een belangrijke basis vormen voor toekomstige dronecorridors en de ontwikkeling van een landelijk medisch dronenetwerk voor het snel, betrouwbaar en veilig vervoeren van medische goederen.
