DEN HAAG – Het kabinet heeft vrijdag een wetswijziging van de Wet buitenlandse schepen voor spoedadvies naar de Raad van State gestuurd. Met de wijziging wil het kabinet steviger kunnen optreden tegen de Russische schaduwvloot, die volgens de regering wordt ingezet om gesanctioneerde Russische olie wereldwijd heimelijk te vervoeren.
Door de wetswijziging krijgen de Nederlandse autoriteiten meer bevoegdheden om schepen die onder een valse vlag of zonder vlag varen aan te pakken. Het voorstel sluit aan bij de mogelijkheden die het VN-Zeerechtverdrag biedt. In de nationale wetgeving wordt een grondslag opgenomen om dergelijke schepen aan te houden en te verplichten uit te wijken naar een haven of ankerplaats voor inspectie.
Meer bevoegdheden voor handhaving
De Wet buitenlandse schepen valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Met de voorgestelde wijziging wordt ook een deel van de Politiewet van toepassing verklaard, waardoor de politie in de toekomst een rol kan spelen bij handhavingsacties.
Defensie krijgt daarbij een belangrijke uitvoerende rol bij eventuele toekomstige operaties tegen de schaduwvloot.
Financiering oorlog en risico’s voor Noordzee
Volgens het kabinet gebruikt Rusland de schaduwvloot om inkomsten te genereren voor de oorlog tegen Oekraïne, die inmiddels vier jaar duurt. Door deze schepen aan te pakken, moet de Russische oorlogskas worden geraakt.
Daarnaast wijst het kabinet op de risico’s voor de Noordzee. De schaduwvloot bestaat volgens de regering vaak uit oude, slecht onderhouden en onverzekerde schepen. Bij een ongeval kunnen de gevolgen voor het milieu groot zijn.
Ook bestaat de zorg dat dergelijke schepen kunnen worden ingezet voor spionage en sabotage, bijvoorbeeld door vitale infrastructuur zoals data- en elektriciteitskabels op de zeebodem in kaart te brengen of te verstoren.
Inspectie en vasthouden van schepen
Met de wetswijziging wordt het eenvoudiger om aan boord van verdachte schepen te gaan, documenten te controleren en deze zo nodig naar een ankerplaats of haven te begeleiden voor nader onderzoek.
Daar kunnen aanvullende inspecties plaatsvinden en kan een schip, indien nodig, aan de ketting worden gelegd. Volgens het kabinet draagt de wetswijziging daarmee bij aan een betere bescherming van de nationale veiligheid en de Noordzee tegen de risico’s die uitgaan van de Russische schaduwvloot.
