MAASVLAKTE – Brandexperimenten met elektrische vrachtwagens moeten de brandweer beter voorbereiden op de groeiende risico’s van de energietransitie in het transport. Dat blijkt uit recente proeven van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) en partners binnen het BITET-consortium.
Op 7 en 8 april werden op de Maasvlakte, bij oefencentrum RelyOn Nutec, realistische brandexperimenten uitgevoerd met elektrische trucks. Daarbij stond de vraag centraal of ultrahogedruk (UHD) snij- en blussystemen effectief en veilig inzetbaar zijn bij batterijbranden.
Complexere branden dan bij personenauto’s
Volgens het NIPV brengen branden met elektrische vrachtwagens grotere en complexere risico’s met zich mee dan bij elektrische personenauto’s. Zo is het brandvermogen aanzienlijk hoger en kunnen meerdere batterijpakketten tegelijk betrokken raken.
Daarnaast zijn bestaande methoden, zoals het gebruik van dompelcontainers, bij vrachtwagens praktisch niet toepasbaar vanwege het formaat en gewicht van de voertuigen.
Eerder onderzoek van het NIPV toonde al aan dat er momenteel geen offensieve blusstrategie beschikbaar is voor batterijbranden in zwaar elektrisch materieel. In de praktijk betekent dit dat brandweerkorpsen zich moeten beperken tot het beheersen van de brand, bijvoorbeeld door voertuigen gecontroleerd te laten uitbranden en langdurig te koelen.
Onderzoek naar ‘thermal runaway’
De brandexperimenten richtten zich specifiek op het fenomeen ‘thermal runaway’, waarbij batterijcellen elkaar blijven aansteken en een langdurige en moeilijk te bestrijden brand veroorzaken.
Met behulp van UHD-systemen, zoals Coldcut Cobra en Coolfire, werd een opening in het batterijpakket gemaakt. Vervolgens werd water onder hoge druk ingebracht om de batterij in de kern te koelen en verdere branduitbreiding te beperken.
De centrale vraag is of deze methode de kettingreactie in batterijen effectief kan stoppen en tegelijkertijd veilig en praktisch toepasbaar is.
Vervolg op eerder onderzoek
De experimenten bouwen voort op onderzoek uit 2024 naar batterijbranden in elektrische personenauto’s. Daaruit bleek dat UHD-technieken, mits onder strikte veiligheidsvoorwaarden toegepast, een effectieve inzetmethode kunnen zijn.
Volgens NIPV-lector Nils Rosmuller onderstreept het onderzoek het veranderende risicoprofiel. “Met de energietransitie verandert ook het risicoprofiel van incidenten. Dit soort experimenten zijn essentieel om te bepalen welke inzetstrategieën in de toekomst effectief en verantwoord zijn voor de brandweer.”
Projectleider Tom Hessels benadrukt de complexiteit: “Elektrische vrachtwagens verschillen wezenlijk van personenauto’s, onder meer door de configuratie en hoeveelheid batterijen. Juist daarom zijn deze experimenten zo van belang.”
Brede samenwerking met sector
De brandexperimenten zijn uitgevoerd binnen het BITET-consortium, waarin brandweerorganisaties, veiligheidsregio’s, kennisinstellingen en marktpartijen samenwerken. Ook partijen uit de transportsector, zoals DAF Trucks en TVM verzekeringen, leverden voertuigen en expertise.
Daarnaast voerde het RIVM metingen uit naar de impact op lucht, bodem en bluswater.
Resultaten later dit jaar
De komende periode worden de resultaten van de brandexperimenten geanalyseerd en verwerkt in een rapport met mogelijke handelingsadviezen voor de brandweer.
De uitkomsten worden in het najaar van 2026 verwacht en moeten bijdragen aan nieuwe, effectieve inzetstrategieën bij incidenten met elektrische vrachtwagens en ander zwaar emissievrij materieel.
