De wereldwijde luchtvrachtmarkt liet in februari opnieuw groei zien, maar de recente escalatie van het conflict in het Midden-Oosten zorgt voor nieuwe onzekerheid over de vooruitzichten voor 2026. Dat stellen analisten van marktdatabureau Xeneta in een nieuw marktrapport.
Vraag naar luchtvracht blijft stijgen
De vraag naar luchtvracht nam in februari met 6 procent toe ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee zette de groei door die ook in de twee voorgaande maanden al zichtbaar was. De beschikbare capaciteit groeide in dezelfde periode met 4 procent, waardoor de zogenoemde dynamic load factor – een maat voor de benutting van de beschikbare capaciteit – met twee procentpunten steeg naar 62 procent.
Ook de spotprijzen voor luchtvracht gingen omhoog. Na een periode van daling sinds mei 2025 stegen de tarieven in februari met 5 procent tot gemiddeld 2,58 dollar per kilogram. Volgens Xeneta werd dit onder meer veroorzaakt door een tijdelijke piek in transportvolumes in aanloop naar het Lunar New Year en door de zwakkere Amerikaanse dollar ten opzichte van vorig jaar.
Sterke groei op route Europa – Noord-Amerika
Op specifieke handelscorridors waren de verschillen groot. De route Europa – Noord-Amerika liet de sterkste stijging van de spotprijzen zien, met een toename van 21 procent op jaarbasis.
Ook de corridor Noordoost-Azië – Noord-Amerika groeide sterk. De vraag naar halfgeleiders zorgde daar voor een stijging van 10 procent in februari.
Daarentegen bleef de vraag naar luchtvracht tussen China en de Verenigde Staten onder druk staan door importheffingen. Het transport tussen China en Europa bleef relatief stabiel, maar kende niet de gebruikelijke piek rond de feestdagen die begin 2025 nog zichtbaar was.
Luchtruim Midden-Oosten vrijwel stilgelegd
De grootste onzekerheid voor de markt ontstond eind februari door de militaire aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran, gevolgd door Iraanse tegenacties in de regio. Hierdoor kwam het commerciële luchtruim boven delen van het Midden-Oosten vrijwel stil te liggen.
Door luchtruimsluitingen en geannuleerde vluchten verdween volgens Xeneta ongeveer 12 procent van de wereldwijde luchtvrachtcapaciteit tijdelijk uit de markt.
Belangrijke luchtvrachthubs zoals Doha, Dubai en Abu Dhabi moesten hun operaties tijdelijk opschorten vanwege de veiligheidsrisico’s en luchtruimbeperkingen. Dit had direct gevolgen voor de belangrijke luchtvrachtroute tussen Azië en Europa.
Brandstofkosten mogelijk fors omhoog
Naast verstoringen in de vluchtplanning vrezen luchtvaartmaatschappijen ook voor stijgende brandstofkosten. De prijs van Brent-olie ligt inmiddels boven de 80 dollar per vat en zou volgens analisten boven de 100 dollar per vat kunnen uitkomen als olie-infrastructuur doelwit wordt van aanvallen.
Een langdurig conflict kan volgens Xeneta leiden tot aanzienlijk hogere luchtvrachttarieven. In het geval van wekenlange verstoringen zouden tarieven op bepaalde markten zelfs kunnen verdubbelen of verdrievoudigen.
Spanningen raken ook zeevaart
De spanningen in de regio zorgen ook voor onrust in de scheepvaart. De Straat van Hormuz, waar ongeveer 20 procent van de wereldwijde olieleveringen doorheen gaat, staat onder verhoogde veiligheidsdruk na aanvallen op schepen in de wateren rond de Perzische Golf.
Tegelijk hebben grote containerrederijen zoals MSC en Maersk hun geplande terugkeer naar de Rode Zee opnieuw uitgesteld en kiezen zij weer voor omvaarten rond Afrika.
Minder flexibiliteit tussen zee- en luchttransport
De huidige situatie beperkt volgens Xeneta ook de flexibiliteit van verladers om tussen transportmodaliteiten te wisselen. Tijdens eerdere verstoringen in de Rode Zee weken sommige bedrijven uit naar luchtvracht, maar door de huidige luchtruimproblemen is die optie nu minder vanzelfsprekend.
Luchtvaartmaatschappijen moeten bovendien alternatieve routes plannen, bijvoorbeeld via Centraal-Azië, of directe verbindingen tussen Azië en Europa inzetten.
Nieuwe onzekerheid voor 2026
Volgens Niall van de Wouw, Chief Airfreight Officer bij Xeneta, laat de situatie zien hoe snel de marktomstandigheden kunnen veranderen.
“Als we alleen naar de cijfers van februari zouden kijken, dan zou het begin van het jaar er bemoedigend uitzien voor de luchtvrachtmarkt. Maar door de recente ontwikkelingen zijn de risico’s duidelijk toegenomen”, zegt hij.
Volgens Van de Wouw heeft de luchtvrachtsector in het verleden vaker bewezen snel oplossingen te vinden bij grote verstoringen. “Maar dat zal vrijwel zeker leiden tot hogere logistieke kosten voor verladers.”
De komende weken zullen volgens hem duidelijk maken hoe kwetsbaar – maar ook hoe veerkrachtig – de wereldwijde luchtvrachtsector is.
