ROTTERDAM – Een helder en ondersteunend wettelijk kader is noodzakelijk om investeringen in Onboard Carbon Capture and Storage (OCCS) in de scheepvaart op gang te brengen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van DNV, opgesteld in opdracht van vijf grote rederijen: CMA CGM, Evergreen, Hapag-Lloyd, Maersk en MSC.
Volgens de rederijen biedt CO₂-afvang aan boord van schepen een veelbelovende aanvullende route om emissies te reduceren, naast het gebruik van brandstoffen met weinig of geen CO₂-uitstoot.
Ontwikkeling van volledige LCO₂-keten
Hoewel de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) de invoering van het Net Zero Framework heeft uitgesteld, blijft het volgens DNV noodzakelijk om concrete emissiereductie-oplossingen te ontwikkelen.
Het rapport richt zich op drie kernpunten. Allereerst de fysieke waardeketen: CO₂ wordt aan boord afgevangen, vloeibaar gemaakt (LCO₂) en vervolgens overgeslagen naar speciale ontvangstschepen in havens. Die transporteren het naar tijdelijke opslagterminals in onder meer Rotterdam en Singapore, waarna verdere afvoer naar permanente opslaglocaties volgt.
Ten tweede analyseert DNV met behulp van het eigen GHG Pathway Model het reductiepotentieel en de benodigde overslagcapaciteit, gebaseerd op de vloot die actief is op de betreffende handelsroutes. Daarbij worden ook de economische kansen voor de OCCS-waardeketen in kaart gebracht.
Het derde en volgens het rapport grootste knelpunt betreft regelgeving. Investeringen in afvanginstallaties, transportcapaciteit en permanente opslag zijn alleen haalbaar als er tijdig duidelijke en ondersteunende wetgeving komt.
Pilot op route Azië–Noord-Europa
De vijf rederijen stellen voor om de handelsroute Azië–Noord-Europa als testcorridor voor OCCS te gebruiken. Deze route kent hoge emissies en vaste vaarschema’s en beschikt over CO₂-opslagprojecten in Rotterdam en rond Singapore, wat grootschalige toepassing mogelijk maakt.
Volgens het rapport is de technologie technisch uitvoerbaar, schaalbaar en veilig gebleken in eerdere pilots. Voor brede toepassing moet echter de hele keten worden ontwikkeld: van schepen die vloeibare CO₂ kunnen vervoeren tot overslagfaciliteiten en opslaglocaties.
Momenteel zijn de IMO-richtlijnen voor OCCS nog in ontwikkeling, biedt de EU-regelgeving geen volledig kader en bestaat er onduidelijkheid over de juridische status van CO₂ bij grensoverschrijdend transport.
Eerste CO₂-lossing in Rotterdam
Een eerste praktijkproef vond vorig jaar plaats in Rotterdam. Het containerschip Ever Top, eigendom van Evergreen, loste toen 20 ton vloeibare CO₂ in een tankcontainer aan wal, nadat eerder eenzelfde hoeveelheid in Shanghai was gelost. De Ever Top (14.000 TEU) is het eerste middelgrote containerschip met een CO₂-afvanginstallatie van SMDERI aan boord.
De installatie vangt CO₂ af, reinigt het en zet het om in vloeibare vorm voor opslag aan boord. In een afzonderlijk project bevestigde DNV dat de kwaliteit geschikt zou zijn voor hergebruik, onder meer in de glastuinbouw.
Havenbedrijf Rotterdam werkt ondertussen aan ketens voor opslag en hergebruik van CO₂ binnen het havenindustriegebied. Bedrijven als Value Maritime, Wärtsilä en SMDERI rusten al schepen uit met afvangsystemen.
Volgens de betrokken partijen is snelle en eenduidige regelgeving nu de sleutel om OCCS van pilotfase naar grootschalige toepassing te brengen.
