‘S-HERTOGENBOSCH – De recente uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof, die een streep zet door het merendeel van de door voormalig president Trump ingevoerde tariefsverhogingen, verlaagt het effectieve Amerikaanse tariefsniveau tot circa 5 procent. Dat stelt kredietverzekeraar Allianz Trade in een analyse van de gevolgen voor de wereldhandel.
Met de ontmanteling van de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) worden volgens Allianz Trade circa 60 miljard dollar aan heffingen ongeldig verklaard. Daarnaast vervallen de zogenoemde fentanyl-noodtarieven die aan China, Mexico en Canada waren opgelegd, ter waarde van nog eens 40 miljard dollar.
Hoewel het effectieve Amerikaanse tariefpercentage hierdoor halveert tot ongeveer 5%, blijft circa de helft van de tarieven uit 2025 van kracht via Section 301 (onder meer op industriële machines en elektrische apparatuur) en Section 232 (op staal en aluminium).
China en opkomende exporteurs grootste winnaars
Uit berekeningen van Allianz Trade blijkt dat vooral China en andere grote opkomende exporteurs profiteren van de uitspraak. De gevolgen voor de Europese Unie zijn beperkter.
Volgens Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, bedroeg de gemiddelde Amerikaanse tariefstelling voor de EU circa 13%. “Door de gerechtelijke uitspraak opent zich nu een vork: in het gunstige scenario daalt de gemiddelde tariefsimpact voor de EU naar circa 10% (een verlichting van ongeveer 3 procentpunt), maar in het ongunstige scenario kan de druk juist oplopen naar circa 17%, dus 4 procentpunt erbij.”
In bredere zin zijn de grootste verlagingen geconcentreerd bij grote opkomende exporteurs zoals Indonesië (-18 procentpunt), Brazilië (-17 procentpunt), China (-15 procentpunt) en Vietnam (-15 procentpunt), evenals Zuid-Afrika, Turkije en India.
Onder een mogelijk Section 122-regime met sectorvrijstellingen zouden opnieuw vooral opkomende exporteurs met hoge blootstelling profiteren, aangevoerd door Brazilië (-17 procentpunt) en China. Ontwikkelde markten zien een beperktere verlichting (EU en VK -3 procentpunt, Japan -1 procentpunt), terwijl landen als Saoedi-Arabië en Mexico juist te maken kunnen krijgen met marginale verhogingen (+2 procentpunt).
Dreiging van Section 122
Geeroms wijst erop dat het twee kanten op kan. Naast de effecten van de gerechtelijke uitspraak dreigt Trump gebruik te maken van Section 122. Dit instrument fungeert als een noodrem waarmee economiebrede of sectorspecifieke tariefsverhogingen tot maximaal 15% kunnen worden ingevoerd voor een periode van maximaal 150 dagen. Voor verlenging is toestemming van het Congres nodig.
“In de huidige omstandigheden is het zeer de vraag tot welk besluit het Congres zal komen”, aldus Geeroms.
In Europa heeft de Amerikaanse koerswijziging inmiddels tot directe politieke actie geleid. Het Europees Parlement besloot maandag de ratificatie van het tariefakkoord met de Verenigde Staten voorlopig op te schorten. Daarmee wordt de eerdere Europese toezegging om de resterende tarieven op Amerikaanse industriële goederen naar nul procent te brengen teruggedraaid. Ook vraagt de Europese Commissie eerst te onderhandelen over een nieuwe deal, nu de politieke en juridische basis onder het oorspronkelijke akkoord is weggevallen.
Handelsonzekerheid en impact op ketens
Volgens Geeroms zorgt de situatie opnieuw voor grote handelsonzekerheid. “Voor bedrijven betekent de huidige commotie opnieuw grote handelsonzekerheid waarvan niemand weet hoe lang het gaat duren. Dit gaat ongetwijfeld weer de bevoorradingsketens verstoren.”
Allianz Trade verwacht dat versnelde voorraadvorming zal optreden bij onder meer autofabrikanten, producenten van huishoudapparatuur, detailhandel en de chemiesector.
Staal en aluminium vallen buiten de gerechtelijke uitspraak. De heffingen daarop zijn opgelegd onder Section 232 van de Amerikaanse Trade Expansion Act van 1962, die de president de bevoegdheid geeft onbeperkte tarieven te heffen op producten die de nationale veiligheid zouden bedreigen.
Financiële gevolgen voor de VS
De financiële impact voor de Verenigde Staten zelf is aanzienlijk. De IEEPA-heffingen waren goed voor bijna 60% van de extra douane-inkomsten in 2025, circa 180 miljard dollar. De terugbetaling van deze heffingen kan de Amerikaanse begroting naar schatting met 120 miljard dollar belasten.
