BRUSSEL – De Europese Commissie blijft zich inzetten om het aantal verkeersdoden en zwaargewonden in de Europese Unie tegen 2030 te halveren. Dat blijkt uit een nieuw voortgangsrapport van het directoraat-generaal Mobiliteit en Vervoer. Hoewel er vooruitgang is geboekt, ligt het huidige tempo volgens de Commissie niet hoog genoeg om de doelstelling te halen.
In 2024 kwamen 19.940 mensen om het leven op Europese wegen. Dat is een daling van 12 procent ten opzichte van 2019, maar aanzienlijk minder dan de jaarlijkse reductie van 4,6 procent die nodig is om de 2030-doelstelling te bereiken. Verkeersongevallen kosten de EU-economie naar schatting 2 procent van het bruto binnenlands product. Daarnaast lopen jaarlijks tot 100.000 mensen blijvend letsel op.
Vijf prioritaire actiepunten
Volgens Eurocommissaris voor Duurzaam Transport en Toerisme Apostolos Tzitzikostas is verdere versnelling noodzakelijk. De Commissie presenteert daarom een reeks maatregelen binnen vijf prioritaire thema’s:
- verbetering van infrastructuurveiligheid en inzet van intelligente transportsystemen
- strengere handhaving van verkeersregels
- verdere invoering van voertuigveiligheidstechnologie
- aandacht voor nieuwe vormen van mobiliteit
- versterking van onderzoek naar verkeersveiligheid
Halverwege de looptijd van het EU Road Safety Policy Framework 2021-2030 constateert de Commissie dat klassieke risicofactoren zoals te hoge snelheid, rijden onder invloed, afleiding en het niet dragen van gordels hardnekkig blijven. Daarnaast spelen structurele problemen zoals beperkte handhavingscapaciteit, onvoldoende financiering en versnipperd bestuur.
Nieuwe uitdagingen zijn onder meer de opkomst van e-steps en andere lichte elektrische voertuigen, de vergrijzing van de bevolking en de geleidelijke introductie van geautomatiseerde voertuigen.
Succesvoorbeelden uit lidstaten
Het rapport wijst ook op positieve ontwikkelingen in verschillende lidstaten. Polen, Litouwen en Slovenië realiseerden sinds 2019 een daling van het aantal verkeersdoden met 33 tot 35 procent en liggen daarmee op koers richting 2030.
Andere voorbeelden zijn de nationale 30 km/u-snelheidslimiet in Spaanse stedelijke gebieden, het uitgebreide netwerk van automatische verkeerscamera’s in Frankrijk en de op data gebaseerde bewustwordingscampagnes in Denemarken.
Oproep aan lidstaten
De Commissie roept lidstaten op om te investeren in goed functionerende bestuursstructuren voor verkeersveiligheid, voldoende financiering vrij te maken en voortgang structureel te monitoren. Ook moeten zogenaamde ‘black spots’ op het wegennet systematisch worden aangepakt.
Lokale en regionale overheden wordt gevraagd verkeersveiligheid integraal mee te nemen in ruimtelijke ordening en mobiliteitsplanning, voldoende infrastructuur te realiseren voor kwetsbare weggebruikers en noodhulpvoorzieningen te versterken.
Op weg naar Vision Zero
De voortgang richting 2030 wordt gemonitord via de CARE-database en het European Road Safety Observatory. Uiteindelijk blijft het einddoel ‘Vision Zero’: het volledig uitbannen van verkeersdoden in 2050.
Verkeersveiligheid is een gedeelde verantwoordelijkheid van de EU en de lidstaten. De EU stelt regels op voor infrastructuur, voertuigen, rijbewijzen en grensoverschrijdende handhaving en financiert projecten op het gebied van verkeersveiligheid. Recente initiatieven omvatten aangescherpte eisen voor rijbewijzen, betere grensoverschrijdende handhaving en voorstellen om de technische staat van voertuigen te verbeteren.
