ROTTERDAM – Havenbedrijf Rotterdam werkt voortdurend aan Port Call Optimalisatie: het zo veilig en efficiënt mogelijk laten verlopen van scheepsbezoeken. Vanaf het vertrek uit de vorige haven tot het verlaten van de Rotterdamse haven. Een belangrijke stap in dit proces is het nauwkeurig positioneren van terminals en ligplaatsen.

Dankzij een samenwerking tussen Havenbedrijf Rotterdam en de Dienst der Hydrografie van de Koninklijke Marine (Hydrografische Dienst) zijn de locatiegegevens van deze infrastructuur veel nauwkeuriger geworden en voor alle partijen in de maritieme keten toegankelijk. Diverse havengebruikers profiteren hiervan in zowel de contractuele als operationele fase.

Voorheen waren locatiegegevens gebaseerd op de namen van terminals en ligplaatsen. Bij een wijziging van eigenaar veranderde vaak ook de naam, wat tot verwarring kon leiden. Daarom zijn nu wereldwijd unieke ‘Global Location Numbers’ (GLN’s) toegewezen aan de haveninfrastructuur.

Deze GLN’s worden al gebruikt in de logistieke sector en zijn inmiddels geïntegreerd in het Havenmeestersysteem (HaMIS) en het Port Community Systeem (PCS) Portbase – de kernsystemen van de Rotterdamse haven. Omdat de Havenmeester deze data dagelijks gebruikt in notificaties, zijn de gegevens zeer betrouwbaar. Er vindt tweemaal daags een update plaats waarbij wijzigingen in de datasets worden gedeeld.

Hydrografische Dienst

Kapiteins van zeeschepen hebben gedetailleerde informatie nodig om conform IMO-resolutie A.893(21) hun reisplanning te kunnen maken en veilig te kunnen navigeren. Deze data is beschikbaar in hun geavanceerde navigatiesysteem ECDIS (Electronic Chart Display and Information System).

Een ECDIS maakt gebruik van officiële Electronic Navigational Charts (ENC’s). De Hydrografische Dienst publiceert deze ENC’s en andere nautische producten. Elk land heeft een eigen Hydrografische Dienst, die als enige ENC’s mag publiceren. Havenautoriteiten mogen dit niet. Om veilig scheepvaartverkeer te garanderen, moeten terminals en ligplaatsen nauwkeurig worden vermeld in ENC’s. Hydrografische Diensten verzamelen gegevens van havens in hun land.

Als de juistheid van deze gegevens niet gegarandeerd kan worden, worden ze meestal niet opgenomen in ENC’s. Het is dus cruciaal dat havenautoriteiten en Hydrografische Diensten locatiegegevens correct en gestandaardiseerd delen. Havenbedrijf Rotterdam heeft dit als eerste havenbedrijf ter wereld gerealiseerd.

Single Point of Truth

Bevrachters hebben exacte locatiedata nodig om te voldoen aan clausules inzake veilige havens en ligplaatsen. Schepen, die ze inzetten, moeten matchen met de ligplaats, en het verzamelen van locatiegegevens uit verschillende databases is tijdrovend. Nu is er een ‘single point of truth’: één platform met gevalideerde locatiedata. Via een Application Programming Interface (API) kunnen bevrachters hun systemen koppelen aan Portbase en direct beschikken over de juiste data. Dankzij vrijwel real-time updates kunnen schepen en ligplaatsen automatisch worden gematcht.

Naast kapiteins en bevrachters profiteren ook nautische dienstverleners, zoals loodsen en roeiers van de standaardisatie. Loodsen gebruiken dezelfde data op de nautische kaart als kapiteins. Door de standaardisatie van de locatiegegevens is er geen ruimte meer voor interpretatieverschillen. Roeiers kunnen op basis van de nauwkeurige locatiegegevens vooraf de trossenconfiguratie bepalen.

Vervolgstappen

Naast locatiegegevens wil het Havenbedrijf ook dieptes en restricties van terminals en ligplaatsen op gestandaardiseerde wijze in kaart brengen. Met deze drie datasets kan in 99% van de gevallen worden beoordeeld of een schip geschikt is voor de Rotterdamse haven. Havenbedrijf Rotterdam roept andere havenbedrijven op om hun locatiedata op dezelfde gestandaardiseerde manier te delen met hun nationale Hydrografische Diensten. De oplossing is goed schaalbaar en wereldwijd toepasbaar.