SCHIPHOL – Op het terrein van Schiphol zijn op meerdere plekken verhoogde concentraties PFAS aangetroffen in bodem en oppervlaktewater. Dat blijkt uit onderzoek dat de luchthaven zelf heeft laten uitvoeren. Op twee locaties voldoet de waterkwaliteit niet aan de geldende advieswaarden.
Uit historisch bodemonderzoek komt naar voren dat op ruim honderd locaties mogelijk PFAS in de grond aanwezig is. Inmiddels is op 27 locaties vastgesteld dat er daadwerkelijk sprake is van verontreiniging, terwijl 11 locaties zijn uitgesloten. Voor het merendeel van de plekken is vervolgonderzoek nodig. Dit jaar worden naar verwachting 10 tot 15 aanvullende bodemonderzoeken gestart.
De verontreiniging hangt samen met het gebruik van PFAS-houdend blusschuim in het verleden, dat destijds verplicht was voor luchthavenbrandweerkorpsen. Volgens de luchthaven gaat het om een complexe erfenis uit het verleden.
Verhoogde waarden in water
De bodemverontreiniging leidt ook tot verhoogde PFAS-concentraties in het oppervlaktewater op het luchthaventerrein. In vier gebieden worden structureel hogere waarden gemeten, onder meer nabij brandweerpost Sloten, rond de terminal en het hoofdgebouw, in Schiphol Zuidoost en ten oosten van de Aalsmeerbaan.
Op twee punten waar water van Schiphol in verbinding staat met water buiten het luchthaventerrein, zijn PFAS-waarden gemeten boven de advieswaarden voor zwemwater en irrigatie van het RIVM. Op vier andere uitstroompunten blijven de waarden binnen de normen.
Het Hoogheemraadschap van Rijnland bevestigt dat eigen metingen overeenkomen met de uitkomsten van het Schiphol-onderzoek.
Geen direct gezondheidsrisico voor personeel
Volgens Schiphol vormen de PFAS-locaties in de bodem geen direct gezondheidsrisico voor medewerkers. Bij werkzaamheden in de grond wordt standaard vooraf onderzoek gedaan en gewerkt volgens vaste veiligheidsvoorschriften.
Wel wijst de GGD Kennemerland op mogelijke risico’s voor omwonenden bij blootstelling via oppervlaktewater. Uit voorzorg adviseert de GGD om alleen te zwemmen op officiële zwemlocaties, geen zelf gevangen vis uit de omgeving te eten en water met verhoogde PFAS-waarden niet te gebruiken voor het besproeien van moestuinen.
Plan van aanpak en maatregelen
Schiphol werkt momenteel aan een plan van aanpak om verdere verspreiding van PFAS zoveel mogelijk te beperken. Daarbij wordt samengewerkt met onder meer de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en het Hoogheemraadschap van Rijnland.
Onderzoeksbureau Terrascan voert de metingen uit en adviseert over prioriteiten voor vervolgonderzoek en maatregelen. Op basis van risico’s voor verspreiding via bodem en water wordt bepaald welke locaties als eerste worden aangepakt.
Er zijn inmiddels al maatregelen genomen, zoals grondsanering en reiniging van grondwater op delen van het terrein, waaronder het vrachtplatform. Later in 2026 wordt bovendien een grondreinigingsinstallatie op de luchthaven in gebruik genomen.
Landelijk probleem
PFAS komt niet alleen op Schiphol voor, maar wordt in heel Nederland aangetroffen in bodem en water. Provincies hebben inmiddels de opdracht gekregen om deze stoffen landelijk in kaart te brengen.
Schiphol benadrukt dat het onderzoek bijdraagt aan beter inzicht in de problematiek en aan het nemen van gerichte maatregelen. Per locatie wordt bekeken welke aanpak nodig is, aangezien PFAS-verontreiniging sterk kan verschillen en maatwerk vereist.
