AMSTERDAM – Het vertrouwen onder Nederlandse exporteurs is gedaald naar het laagste niveau sinds de financiële crisis, terwijl de export zelf juist de sterkste groei in twee jaar laat zien. Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek Trends in Export 2026 van kredietverzekeraar Atradius en ondernemersvereniging evofenedex.
Hoewel de export in 2025 met circa 3 procent groeide, beoordelen bedrijven het economische klimaat met een gemiddeld rapportcijfer van 5,9. Voor 2026 verwachten exporteurs een omzetgroei van ongeveer 4 procent. Daarbij worden de Verenigde Staten gezien als belangrijkste groeimotor, al wordt die markt tegelijkertijd als risicovol beschouwd door handelsbeperkingen en politieke onzekerheid.
Verschuiving naar Europese afzetmarkten
Door geopolitieke spanningen en oplopende handelstarieven kiezen Nederlandse bedrijven steeds vaker voor stabielere en nabijgelegen markten. Het aandeel van de exportomzet dat binnen de Europese Unie wordt gerealiseerd, is gestegen van 67 procent vorig jaar naar ruim 70 procent nu. Duitsland blijft de belangrijkste exportbestemming, gevolgd door België, Frankrijk, Italië en Spanje.
Volgens Bart Jan Koopman, algemeen directeur van evofenedex, biedt Europa in een periode van verschuivende geopolitieke verhoudingen meer stabiliteit en voorspelbaarheid. Tegelijkertijd noemt ongeveer de helft van de bedrijven geopolitieke onrust als grootste belemmering voor verdere exportgroei, terwijl 37 procent handelsoorlogen als risico ziet.
Verenigde Staten: grootste kans én onzekerheid
Ondanks de toenemende risico’s blijft de Amerikaanse markt cruciaal. Exporteurs verwachten daar het vaakst omzetgroei, maar noemen de VS ook regelmatig als land waar juist een omzetdaling kan optreden. Dit wijst erop dat kansen en onzekerheden dicht bij elkaar liggen. De groei lijkt bovendien deels te zijn veroorzaakt door het vervroegd plaatsen van orders in aanloop naar mogelijke hogere invoertarieven.
Andere regio’s, zoals het Midden-Oosten en delen van Noord-Amerika, worden minder vaak als kansrijk bestempeld dan een jaar eerder. Daardoor wordt de internationale vraag volgens de onderzoekers moeilijker voorspelbaar.
Interne knelpunten remmen export
Niet alleen externe factoren drukken op de exportgroei. Twee derde van de exporteurs geeft aan dat interne belemmeringen, zoals personeelstekorten, organisatorische beperkingen en productaanpassingen, groei tegenhouden. Bedrijven schatten dat hierdoor gemiddeld bijna 10 procent aan omzet verloren gaat. Omgerekend kan dit neerkomen op circa 70 miljard euro aan gemiste exportopbrengsten en mogelijk 20 tot 25 miljard euro aan winst.
Daarnaast worden exporteurs strenger in hun betalingscondities. Vooral in landen als Frankrijk, Italië en België ervaren bedrijven vaker betalingsproblemen. Volgens Atradius-directeur Tom Kaars Sijpesteijn is het daarom belangrijk dat exporteurs internationale klanten zorgvuldig screenen en gebruikmaken van passende kredietverzekeringen om groeikansen te behouden.
Voor het onderzoek vulden 411 exporterende bedrijven eind 2025 en begin 2026 een vragenlijst in. Samen vormen zij een brede afspiegeling van het Nederlandse exporterende bedrijfsleven.
