BRUSSEL – De internationale wegvervoersorganisatie IRU roept de transportministers van de Europese Unie op om met spoed gezamenlijk in te grijpen vanwege de escalerende brandstofcrisis. Volgens de organisatie dreigen hoge prijzen en verstoringen in de brandstofvoorziening de continuïteit van het wegtransport en daarmee de Europese logistieke ketens ernstig in gevaar te brengen.
In een brief aan de ministers stelt IRU dat de aanhoudende marktvolatiliteit en druk op de brandstofvoorziening al leiden tot uitzonderlijk hoge brandstofprijzen en concrete operationele problemen in het veld. Hierdoor neemt het risico toe dat wegtransportactiviteiten in de EU in de problemen komen als de crisis aanhoudt.
IRU EU-directeur Raluca Marian benadrukt dat wegtransport zowel sterk afhankelijk is van brandstofprijzen als essentieel is voor de economie en mobiliteit in Europa. “Zonder snelle en gecoördineerde actie bestaat het reële risico op ernstige verstoringen in toeleveringsketens en mobiliteit binnen de Unie”, stelt zij. Volgens Marian moet wegtransport in tijden van crisis niet als een neveneffect van energiebeleid worden gezien, maar als een strategische sector die specifieke aandacht en Europese samenwerking vereist.
Brandstofkosten drukken zwaar op sector
Sinds het begin van de crisis zijn de brandstofprijzen voor het wegtransport in de EU met circa 30 tot 35 procent gestegen. Dat vormt een zware schok voor een sector met meer dan één miljoen vervoerders, waarvan het merendeel kleine en middelgrote ondernemingen zijn. Alleen al zware vrachtvoertuigen verbruiken maandelijks zo’n 6,8 miljard liter diesel in de EU.
Brandstofkosten maken gemiddeld ongeveer een derde van de operationele kosten uit, terwijl veel transportbedrijven opereren met winstmarges van slechts 1 tot 3 procent. Daardoor is er nauwelijks ruimte om plotselinge prijsstijgingen op te vangen.
Tegelijkertijd signaleert IRU verstoringen in belangrijke transportcorridors, zoals vertraagde leveringen, beperkte toegang tot brandstof en grensoverschrijdende onevenwichtigheden. Ook zogenoemd “tanktoerisme” – waarbij vervoerders in andere landen gaan tanken – verergert volgens de organisatie lokale tekorten en ondermijnt nationale steunmaatregelen.
Oproep tot spoedoverleg en steunmaatregelen
Omdat transport per definitie grensoverschrijdend is, waarschuwt IRU dat ongecoördineerde nationale maatregelen het risico vergroten op verdere versnippering van de interne markt en verstoring van Europese supply chains.
De organisatie pleit daarom voor een spoedbijeenkomst van de EU-Transportraad. Daarbij stelt IRU verschillende gerichte maatregelen voor, zoals een noodplan om essentiële logistieke stromen en mobiliteit te waarborgen, maatregelen om plotselinge vraagpieken en grensproblemen aan te pakken, verruiming van staatssteunregels en de oprichting van een Europees fonds voor transportbedrijven die in financiële problemen komen.
