’s-HERTOGENBOSCH – Het oplopende conflict rond Iran vormt opnieuw een stevige stresstest voor de Europese economie. Vooral landen in Centraal- en Oost-Europa worden hard geraakt door de gevolgen van de geopolitieke spanningen en stijgende energieprijzen. Dat stelt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij kredietverzekeraar Allianz Trade.
Volgens Geeroms kregen onder meer Hongarije en Polen de afgelopen weken te maken met forse valutaschommelingen. De Hongaarse forint verloor circa 8 procent aan waarde en de Poolse zloty zo’n 5 procent. “Als de Straat van Hormuz langdurig gesloten blijft, dreigt voor deze landen een recessie. Ze zijn sterk afhankelijk van geïmporteerde energie en kampen bovendien met aanzienlijke begrotingstekorten”, aldus Geeroms. Zo bedraagt het tekort in Hongarije, mede door brandstofprijsplafonds, inmiddels ruim 5 procent. Ook werden staatsobligaties van deze landen massaal verkocht, wat volgens Allianz Trade wijst op afnemend vertrouwen van investeerders.
Beperkte impact op korte termijn
Voor de Europese Unie als geheel verwacht Allianz Trade dat de economische schade in de eerste maanden relatief beperkt blijft. Volgens Geeroms kan de schok voorlopig worden opgevangen door strategische energievoorraden en een bredere spreiding van olie- en gasimporten. Daarnaast kunnen overheden via steunmaatregelen, zoals subsidies en prijsplafonds, de gevolgen van hogere energieprijzen voor huishoudens en bedrijven deels verzachten.
Toch zal volgens hem hogere inflatie moeilijk te voorkomen zijn wanneer het conflict langer aanhoudt. “Meer inflatie verkleint de kans op renteverlagingen. Dat is slecht nieuws voor de economie”, waarschuwt hij.
Financiële risico’s voor Europa
De EU is volgens Allianz Trade niet immuun voor de economische problemen in Oost-Europa. Door nauwe handels- en financiële verwevenheid kunnen oplopende schulden, zwakkere valuta en stijgende rentes in deze regio doorsijpelen naar het bredere Europese financiële systeem. Dat vergroot zowel de financiële als politieke risico’s binnen de Unie.
Kwetsbare schakels in mondiale supply chains
Naast Europa wijst de kredietverzekeraar op risico’s voor opkomende economieën in Azië, Afrika en het Midden-Oosten. Landen als Bangladesh, Egypte, Ethiopië, Jordanië, Kenia, Marokko, Pakistan, Sri Lanka en Tunesië hebben volgens Allianz Trade een hoge energie-afhankelijkheid in combinatie met zwakke overheidsfinanciën en tekorten op de lopende rekening.
Bij langdurig hoge olie- en gasprijzen lopen deze economieën het risico in een recessie te belanden. “Deze landen maken deel uit van mondiale supply chains die cruciaal zijn voor de wereldeconomie. Problemen daar kunnen uiteindelijk ook in westerse economieën voelbaar worden via hogere kosten, vertragingen en productiestilstanden”, aldus Geeroms.
Energieprijzen fors gestegen
In de eerste week na de escalatie van het conflict steeg de olieprijs tijdelijk met circa 40 procent, tot een piek rond 120 dollar per vat. Inmiddels ligt de prijs nog altijd ongeveer 15 procent boven het niveau van vóór de spanningen.
Volgens Allianz Trade staat de EU er echter beter voor dan tijdens de energiecrisis in 2022. De energievoorziening is inmiddels meer gediversifieerd en de gasvoorraden zijn beter gevuld. Daardoor wordt de kans op een acute energiecrisis of een zware recessie momenteel klein geacht.
Toch spreekt Geeroms van een duidelijke waarschuwing. “Het conflict toont opnieuw hoe kwetsbaar Europa blijft door zijn energie-afhankelijkheid. Dat moet een stevige wake-upcall zijn voor verdere versterking van de energiezekerheid.”
