UTRECHT – De verbreding van de rijkswegen A12, A27 en A28 bij Amelisweerd gaat definitief niet door. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft het tracébesluit ‘A27/A12 Ring Utrecht’ vernietigd, omdat de minister van Infrastructuur en Waterstaat er niet in is geslaagd de eerder geconstateerde gebreken te herstellen. Dat blijkt uit een uitspraak van woensdag 11 maart 2026.
In een tussenuitspraak van april 2025 kreeg de minister nog de opdracht om beter te motiveren of werd voldaan aan de voorwaarden voor extern salderen van stikstof. Daarbij moest worden onderbouwd of de stikstofafname door het stoppen van enkele agrarische bedrijven daadwerkelijk kon worden ingezet om de toename van stikstof door het wegproject te compenseren. Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak is die motivering onvoldoende gebleven.
Additionaliteitsvereiste onvoldoende onderbouwd
Centraal in de uitspraak staat het zogenoemde additionaliteitsvereiste. Het wegproject heeft negatieve gevolgen voor vijf Natura 2000-gebieden rond de Ring Utrecht: de Veluwe, Binnenveld, Oostelijke Vechtplassen, Naardermeer en Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. Deze natuurgebieden kampen grotendeels al met een overbelasting door stikstof.
De minister had moeten aantonen dat de stikstofreductie door het stoppen van agrarische bedrijven niet noodzakelijk is om verdere verslechtering van de natuur in deze gebieden te voorkomen. Daarbij had hij moeten uitgaan van de meest recente natuurdoelanalyses en adviezen van de Ecologische Autoriteit. Omdat deze informatie niet is betrokken in het herstelbesluit, kon volgens de Raad van State niet worden vastgesteld dat aan het additionaliteitsvereiste is voldaan.
Minister kan zich niet beperken tot vergewisplicht
De minister stelde dat hij mocht volstaan met het nagaan of provincies de stikstofreductie van de betreffende bedrijven nodig achten voor natuurherstel. De Afdeling bestuursrechtspraak volgt die redenering niet. Anders dan een gemeenteraad heeft een minister namelijk zelf bevoegdheden om invloed uit te oefenen op de staat van Natura 2000-gebieden en moet hij daarom zelfstandig een inhoudelijke beoordeling maken.
Geen gebruik gemaakt van alternatieve compensatie
De Raad van State wijst er bovendien op dat extern salderen niet de enige optie was om het project mogelijk te maken. In plaats daarvan had de minister kunnen kiezen voor aanvullende compenserende maatregelen om het verlies aan natuurkwaliteit te beperken. Van die mogelijkheid is geen gebruik gemaakt.
Verbredingsplannen definitief van de baan
Omdat de gebreken in het tracébesluit niet zijn hersteld, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak zowel het oorspronkelijke tracébesluit uit 2020 als de gewijzigde besluiten uit 2022 en 2025 vernietigd. Daarmee is de geplande verbreding van de rijkswegen rond de Ring Utrecht, zoals de minister die voor ogen had, definitief van tafel.
