BRUSSEL – De Europese Commissie heeft een nieuwe EU Ports Strategy gepresenteerd om de concurrentiekracht, veiligheid, veerkracht en duurzaamheid van Europese havens te versterken. Havens spelen volgens Brussel een cruciale rol in de Europese economie en moeten zich voorbereiden op grote veranderingen, zoals digitalisering, verduurzaming en strengere veiligheidseisen.
Europese havens verwerken jaarlijks ongeveer 74 procent van de externe handel van de EU, goed voor 3,4 miljard ton goederen en bijna 395 miljoen passagiers. Daarnaast zorgen ze voor ruim 423.000 directe banen.
Volgens de Europese Commissie zijn havens niet alleen logistieke knooppunten, maar ook steeds vaker multifunctionele industriële hubs. Daardoor staan ze voor de uitdaging om tegelijkertijd capaciteit uit te breiden, te verduurzamen, te digitaliseren en de veiligheid te versterken.
Vijf prioriteiten
De nieuwe strategie richt zich op vijf belangrijke prioriteiten om de toekomst van Europese havens veilig te stellen.
1. Concurrentiekracht, innovatie en digitalisering
De Commissie wil duidelijke criteria ontwikkelen voor Europese investeringen in havens, inclusief richtlijnen voor investeringen in havens buiten de EU. Ook komt er meer aandacht voor buitenlandse eigendom en controle van strategische haveninfrastructuur. Daarnaast wordt innovatie gestimuleerd om digitalisering en groene technologieën in havens sneller te implementeren.
2. Energietransitie en duurzaamheid
De Commissie wil vergunningprocedures voor strategische energie- en milieuprojecten in havens versnellen. Een nieuw Electrification Action Plan moet onder meer zorgen voor betere aansluiting op het elektriciteitsnet en de uitrol van schone energie in havens. Ook wordt samenwerking rond duurzame energie, waaronder waterstof, gestimuleerd.
3. Veiligheid en bescherming
Om havens beter te beschermen tegen nieuwe dreigingen, wordt de bestaande regelgeving rond veiligheid herzien. Ook komt er extra aandacht voor de strijd tegen drugssmokkel en worden controles op havenpersoneel en samenwerking met havens buiten de EU versterkt. Daarnaast wil de Commissie de cyberveiligheid verbeteren en een EU-brede risicoanalyse uitvoeren.
4. Investeringen en financiering
Met bestaande Europese financieringsprogramma’s zoals Connecting Europe Facility, InvestEU en cohesiefondsen wil Brussel gerichte investeringen in havens stimuleren. Daarbij wordt ook gekeken naar betere toegang tot financiering voor kleinere en middelgrote havens.
5. Werkgelegenheid en vaardigheden
De strategie besteedt ook aandacht aan de ontwikkeling van vaardigheden en opleiding van havenpersoneel. Zo komt er een Pact for Skills voor de havensector om werknemers bij te scholen en nieuwe medewerkers op te leiden. Daarnaast wil de Commissie richtlijnen opstellen voor veiligheid van havenwerkers en het omgaan met alternatieve brandstoffen in havens.
Belang voor energie en handel
Volgens Europees commissaris voor Duurzaam Transport en Toerisme Apostolos Tzitzikostas moeten de nieuwe strategieën ervoor zorgen dat Europa wereldwijd een leidende rol blijft spelen in maritiem transport.
“Met onze EU Ports Strategy en Industrial Maritime Strategy versterken we de positie van Europese havens, scheepvaart en scheepsbouw. Zo kunnen zij de energietransitie ondersteunen, de handel en defensie veiligstellen en wereldwijd concurrerend blijven”, aldus Tzitzikostas.
Onderdeel van bredere maritieme strategie
De EU Ports Strategy bouwt voort op het Europese havenbeleid uit 2013 en vormt samen met de EU Industrial Maritime Strategy een belangrijk onderdeel van de nieuwe maritieme agenda van de Europese Unie. De plannen moeten bijdragen aan het doel van de EU om klimaatneutraal te worden in 2050.
