BRUSSEL – De Europese transportvakbond European Transport Workers’ Federation (ETF) verwelkomt de voorstellen van de Europese Commissie voor een nieuwe EU-strategie voor havens en een Europese maritieme industriestrategie. Tegelijkertijd benadrukt de organisatie dat werknemers een centrale plaats moeten krijgen in beide plannen.
Volgens de vakbond moeten havens niet alleen worden gezien als infrastructuur en logistieke knooppunten, maar ook als werkplekken waar duizenden mensen actief zijn. Om de strategie succesvol te maken, moeten sociale en arbeidsaspecten volgens ETF volledig worden geïntegreerd in het beleid rond concurrentie, concessies, veiligheid, investeringen en governance.
Havens cruciaal voor economie en veiligheid
De EU-strategie erkent volgens ETF terecht het strategische belang van havens voor de Europese economie, veiligheid en de groene transitie. Ook wordt aandacht besteed aan vaardigheden, veiligheid en uitdagingen op de arbeidsmarkt.
Berardina Tommasi, senior beleidsmedewerker voor havenarbeiders bij ETF, noemt de strategie een belangrijke stap in een periode van geopolitieke spanningen, druk op toeleveringsketens en klimaatverandering.
“We verwelkomen de EU-havenstrategie als een tijdig initiatief op een moment waarop havens centraal staan in de toekomst van Europa. We waarderen vooral de erkenning van werknemers als partners in criminaliteitsbestrijding, de aandacht voor gezondheid en veiligheid en de nadruk op sociale dialoog”, aldus Tommasi.
Tegelijk plaatst de vakbond vraagtekens bij het idee dat meer concurrentie kan worden bereikt door kortere havenconcessies. Volgens ETF is er al sterke concurrentie tussen Europese havens en zijn langlopende concessies juist belangrijk voor stabiliteit en investeringen.
Aandacht voor veiligheid en arbeidsomstandigheden
De vakbond verwelkomt daarnaast dat de Europese Commissie de effecten wil onderzoeken van verticale integratie, fusies en samenwerkingsverbanden tussen rederijen. Ook is ETF positief over de aandacht voor gezondheid en veiligheid, training van werknemers en sociale dialoog in de havenstrategie.
Verder steunt de organisatie een aanpak van criminaliteitsbestrijding waarbij wordt ingezet op bescherming en training van werknemers in plaats van het aanwijzen van havenarbeiders als probleem.
Maritieme industrie kan niet zonder zeevarenden
Ook de voorgestelde Europese maritieme industriestrategie krijgt steun van ETF, omdat daarin het strategische belang van de maritieme sector voor veiligheid, economie, energie-onafhankelijkheid en veerkracht van Europa wordt erkend.
De vakbond benadrukt echter dat concurrentiekracht in de sector niet mogelijk is zonder voldoende zeevarenden en goede arbeidsvoorwaarden.
Nikolaos Koletsis, senior beleidsmedewerker voor maritiem transport bij ETF, stelt dat publieke investeringen altijd gekoppeld moeten worden aan sociale voorwaarden.
“We verwelkomen de integrale aanpak van de EU die scheepsbouw en maritiem transport samenbrengt. Maar de oplossingen moeten ambitieuzer zijn. Publieke investeringen moeten altijd gepaard gaan met duidelijke sociale voorwaarden, en bemanningen die regelmatig in Europese wateren opereren moeten profiteren van EU-arbeidsnormen.”
Volgens ETF moeten alle bemanningsleden op schepen die regelmatig in Europese wateren varen kunnen werken onder Europese arbeidsvoorwaarden, ongeacht hun nationaliteit of de vlag van het schip.
Te lange werktijden op zee
De vakbond wijst er daarnaast op dat veiligheid op zee sterk afhankelijk is van de menselijke factor, zoals arbeidsomstandigheden en vermoeidheid. ETF pleit daarom voor een herziening van internationale regels om buitensporige werktijden terug te dringen.
Momenteel mogen zeevarenden volgens internationale regels tot 91 uur per week werken.
Verder pleit de organisatie voor strengere voorwaarden bij staatssteun voor de maritieme sector, waarbij werkgelegenheid voor Europese zeevarenden, training en eerlijke bemanningseisen verplicht moeten worden gesteld.
Volgens ETF kan Europa alleen veilige toeleveringsketens, energiezekerheid en verduurzaming van de vloot realiseren als werknemers daadwerkelijk centraal staan in het beleid.
