De Duitse verzekeraarsvereniging Gesamtverband der Deutschen Versicherungswirtschaft (GDV) pleit voor strengere en duidelijkere veiligheidsregels voor het transport en de opslag van lithiumbatterijen en elektrische auto’s. Volgens de organisatie zijn lithiumbatterijen inmiddels de belangrijkste brandoorzaak op containerschepen wereldwijd.
Door de sterke groei van het aantal transporten en de opslagvolumes nemen ook de brandrisico’s toe, zowel op zee als in grote logistieke centra op het land.
Brandrisico’s door ‘thermal runaway’
“Lithiumbatterijen gelden in het dagelijks gebruik als veilige technologie”, zegt GDV-hoofddirecteur Jörg Asmussen. “Bij transport en opslag ontstaan echter specifieke risico’s. Het grootste gevaar is de zogenoemde thermal runaway – een kettingreactie in de batterij die branden explosief kan versterken.”
Wanneer een batterij in zo’n toestand terechtkomt, is de brand volgens de GDV nauwelijks te blussen en kan deze zelfs dagen later opnieuw oplaaien. Bovendien komen er giftige en vooral explosieve gassen vrij. Volgens de verzekeraars wordt met deze bijzondere risico’s in de huidige regelgeving voor gevaarlijke stoffen onvoldoende rekening gehouden.
Meer afstand aan boord van schepen
Op basis van internationale schademeldingen behoren lithiumbatterijen inmiddels tot de meest voorkomende brandoorzaken op vrachtschepen. Vooral branden die binnenin een batterij ontstaan en zichzelf blijven voeden, zijn extreem moeilijk te bestrijden.
Voor het zeetransport van e-auto’s en batterijen vraagt de GDV daarom om duidelijke voorschriften. Containers met lithiumbatterijen of batterij-elektrische voertuigen zouden niet dicht op elkaar mogen staan en ook niet in de buurt van machinekamers of op de bovenste dekken moeten worden geplaatst.
Waar sterke hitte niet kan worden uitgesloten, zouden transporten standaard moeten plaatsvinden met temperatuurmonitoring en – indien nodig – actieve koeling van de lading.
“Een enkele batterijbrand is voor scheepsbemanningen vaak al nauwelijks beheersbaar”, aldus Asmussen. “Als veel van zulke containers dicht naast elkaar staan, kan dat snel uitgroeien tot een grote schade of zelfs tot het totaalverlies van een schip. Meer afstand betekent hier een wezenlijke veiligheidswinst.”
Daarnaast pleit de GDV ervoor om batterijen alleen met een beperkte laadstatus te vervoeren. Minder energie in de batterij betekent volgens de organisatie ook minder brandgevaar in geval van een incident.
Gescheiden opslag in logistieke centra
Niet alleen het transport, maar ook de opslag vraagt volgens de verzekeraars om strengere eisen. In overslagcentra, distributiemagazijnen en op buitenterreinen worden vaak grote hoeveelheden batterijen en e-auto’s voor langere tijd verzameld.
De GDV wil daarom duidelijk afgebakende opslagzones, bouwkundige scheidingen en voldoende afstand tussen containers en voertuigen. “Batterijen horen in speciaal beveiligde ruimtes en niet zomaar ergens in een stelling of op een terrein”, zegt Asmussen. “Zo beschermen we medewerkers, hulpdiensten en uiteindelijk ook de logistieke ketens.”
Nieuwe gevarenklasse voor lithiumbatterijen
Een kernpunt in het position paper is de invoering van een aparte gevarenklasse voor lithiumbatterijen. Momenteel vallen deze onder een bredere verzamelcategorie, die volgens de verzekeraars de specifieke risico’s onvoldoende weerspiegelt.
Een aparte classificatie zou moeten zorgen voor duidelijkere etikettering, betere informatie voor brandweer en scheepsbemanningen en gerichtere regels voor transport en opslag.
“Het gaat niet om paniekzaaierij, maar om voorzorg”, benadrukt Asmussen. “Als we elektromobiliteit veilig willen laten groeien, hebben we moderne regels nodig die de risico’s realistisch inschatten en beheersbaar maken.”
De GDV roept politiek en internationale gremia op om de bestaande voorschriften snel aan te passen. Volgens de organisatie is een hoog veiligheidsniveau op zee, op het land en in de volledige transportketen een essentiële voorwaarde voor een succesvolle en maatschappelijk geaccepteerde groei van elektromobiliteit.
