ARNHEM – Werkgevers, boerenorganisaties, de bouw en andere sectoren in en rond de Veluwe zijn kritisch over de plannen van het Gelderse provinciebestuur voor de zogeheten stikstofzones. Gelderland wil in stroken van 500 meter in en rond de Veluwe en drie andere kwetsbare natuurgebieden maatregelen nemen.
Het doel is de stikstofuitstoot fors te verminderen en de staat van de natuur te verbeteren. Brancheorganisaties zeggen dat de plannen nu niet uitvoerbaar zijn. Ze bieden volgens hen geen garantie op het loskrijgen van de vergunningverlening en het legaliseren van PAS-melders.
Het Gelderse college wil met het pakket maatregelen weer toestemming kunnen geven voor zaken als woningbouw en de aanleg van wegen. Door een aantal uitspraken van de rechter kunnen provincies amper nog natuurvergunningen verlenen.
De provincie stelt onder meer een verbod op nieuwe veehouderijen in de stikstofstroken voor en wil boeren verplichten oudere stallen te moderniseren. Bedrijven mogen ook geen gasgestookte verwarmingsinstallaties meer aanschaffen en moeten geleidelijk overstappen op elektrische werktuigen.
“Het voorgestelde zoneringsbeleid is op dit moment voor ons niet uitvoerbaar en haalbaar”, zegt werkgeversorganisatie VNO-NCW Midden namens onder andere het Landbouwcollectief, HISWA-RECRON en Bouwend Nederland in een brief aan de Provinciale Staten van Gelderland. “Niet omdat wij niet willen bijdragen, maar omdat er geen draagvlak is zolang de economische, sociale en ecologische gevolgen onduidelijk en onbeheersbaar zijn.”
Het collectief stelt dat bijvoorbeeld het verder elektrificeren voor bedrijven op veel plekken van de Veluwe niet mogelijk is door het overvolle stroomnet (netcongestie). “Veel maatregelen botsen met huidige technieken of vragen investeringen die niet terugverdiend kunnen worden. Er zijn geen praktijkproeven, waardoor de effecten op bedrijfsvoering en werkgelegenheid onbekend zijn.”
De brancheorganisaties willen per sector met de provincie bespreken wat mogelijk is in de stikstofaanpak en welke randvoorwaarden nodig zijn. Ook op financieel vlak zou met de provincie bekeken moeten worden welke garanties nodig zijn voor het stikstofplan. “Een botsproef, waarbij we aan de hand van gebruikerscasussen kijken wat uitvoerbaar is. Dit kan het eerste halfjaar van 2026 plaatsvinden.”
De Gelderse politiek beslist in september over de stikstofmaatregelen. De meeste daarvan moeten volgens de planning in 2030 of 2035 van kracht worden.
