FRANKFURT – Een Nederlands plan met uitzonderingen op de verplichte acceptatie van contant geld gaat veel te ver. Dat stelt de Europese Centrale Bank (ECB) in een kritisch adviesrapport, waarin de centrale bank zegt “zeer bezorgd” te zijn omdat het plan de status van wettig betaalmiddel van eurocontanten en het vertrouwen hierin dreigt te ondermijnen.
De Eerste en Tweede Kamer hebben eerder een voorstel aangenomen voor een acceptatieplicht van contante betalingen tot 3000 euro. Vervolgens ging de regering nog aan de slag met het uitwerken van de uitzonderingen daarop, bijvoorbeeld voor onbemande tankstations en onlinebetalingen. Hierover heeft het ministerie van Financiën de ECB in november om advies gevraagd.
In het ontwerp waarop de ECB reageert, is sprake van zes uitzonderingen. Zo zou de verplichte acceptatie van cash niet gelden voor betalingen in bijvoorbeeld de bus of de tram. De ECB wijst er echter op dat het openbaar vervoer een essentiële dienst betreft waarvan een brede groep personen gebruikmaakt, ook mensen die mogelijk geen toegang hebben tot elektronische betaalmiddelen.
“Het ontzeggen van de mogelijkheid om met contant geld te betalen kan kwetsbare groepen, zoals ouderen of particulieren zonder bankrekening, onevenredig hard treffen”, schrijft de centrale bank onder meer. Ook wijst de ECB op het ontbreken van publiek toezicht of openbare handhaving. Dat zou kunnen leiden tot willekeur bij het accepteren van cash.
Met dit kritische rapport geeft de ECB een duidelijk signaal af, al kan Nederland het advies in principe wel naast zich neerleggen. De centrale bank dringt er nu bij Nederland op aan om de reikwijdte van de uitzonderingen te heroverwegen. Als Nederland dit niet doet, zou de Europese Commissie mogelijk tot actie kunnen overgaan.
Een woordvoerster van het ministerie van Financiën kan niet inhoudelijk reageren. Wel geeft ze aan dat de reactie van de ECB meegenomen zal worden bij alle consultatiereacties en adviezen die het ministerie heeft gekregen.
Het staat nog niet vast dat de nationale acceptatieplicht en daarmee de uitzonderingen er komen. Verschillende partijen, waaronder de VVD, zijn onlangs met een amendement gekomen om het hele plan te schrappen. Volgens hen zou de plicht tot te veel regeldruk voor ondernemers leiden. Hierover wordt binnenkort gestemd.
Sinds 1 januari geldt er in Nederland wel al een verbod op contante betalingen vanaf 3000 euro. Dat is om het moeilijker te maken voor criminelen om geld wit te wassen.
