DEN HAAG – De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) vraagt extra aandacht voor schoon en veilig vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor. Aanleiding is een sterke toename van zogenoemde druppellekkages aan de buitenzijde van reservoirwagens en tankcontainers. Deze lekkages bevatten milieugevaarlijke stoffen en kunnen risico’s opleveren voor mens en omgeving.
Uit cijfers van de ILT blijkt dat in 2023 sprake was van 26 gemelde druppellekkages. In 2024 verdubbelde dit aantal naar 52. In 2025 liep het aantal fors op: op basis van meldingen en eigen waarnemingen constateerde de inspectie vorig jaar ruim 400 lekkages. Om die ontwikkeling te keren, is de ILT in 2025 gestart met het project ‘Laden en Lossen’, dat zich richt op preventie en verbetering aan de voorkant van het proces.
In het kader van dit project voerde de ILT gesprekken met veiligheidsdiensten, de branchevereniging van tankopslagbedrijven en de chemische industrie. Daarnaast is op de werkvloer meegekeken bij het laden en lossen van reservoirwagens en tankcontainers. De bevindingen zijn gedeeld met de betrokken partijen.
Afsluiters moeten aantoonbaar gesloten zijn
Het Reglement voor het internationaal spoorwegvervoer van gevaarlijke goederen (RID) bevat duidelijke voorschriften voor controles na het laden en lossen. Zo moet worden vastgesteld dat afsluiters daadwerkelijk gesloten zijn. Terminals moeten hiervoor eigen procedures opstellen die aansluiten op het reglement. Een uitsluitend visuele inspectie is volgens het RID onvoldoende.
Risico op kostbare saneringen
Volgens Arjan Grob, coördinator gevaarlijke stoffen spoor bij de ILT, gaat het vaak om relatief kleine hoeveelheden vloeistof die tijdens rangeren, overstaan of rijden uit wagons lekken. “Wat begint met een paar druppels, kan eindigen in een kostbaar saneringsproject of langdurige milieu-impact”, waarschuwt Grob.
De ILT verwacht dat het aantal meldingen de komende periode zal afnemen door de inzet van het project ‘Laden en Lossen’. De sector is nadrukkelijk gewezen op de geldende regels en weet dat de inspectie hier scherp op toeziet. Bij toezicht en eventuele handhaving houdt de ILT volgens Grob rekening met het doel van de regelgeving, de risico-inschatting en de proportionaliteit.
Economisch belang en verantwoordelijkheid
“Het vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor is belangrijk voor onze economie”, aldus Grob. “Brandstoffen, chemische producten en industriële grondstoffen worden dagelijks door Nederland vervoerd, over een spoorwegnet dat dwars door dichtbevolkte gebieden loopt. Dat brengt verantwoordelijkheden met zich mee voor de veiligheid van mens en milieu.”
Dat toezicht noodzakelijk blijft, bleek onder meer uit een controle in november op een spooremplacement in Rotterdam. Daar moest de ILT acht van de zestien reservoirwagens met straalvliegtuigbrandstof (UN 1863) terugsturen naar het tankopslagbedrijf vanwege geconstateerde lekkages. Bij meerdere wagens bleken pakkingen te groot, waardoor deze niet goed afsloten. Met het tankopslagbedrijf zijn afspraken gemaakt om herhaling te voorkomen.
