KOPENHAGEN/NUUK – Voor het stadhuis van Kopenhagen zijn duizenden mensen bijeengekomen om te demonstreren tegen Amerikaanse aanspraken op Groenland, dat bij het koninkrijk Denemarken hoort. De betogers zwaaien met Deense en Groenlandse vlaggen en zijn in een optocht naar de Amerikaanse ambassade getrokken. Volgens waarnemers verloopt de betoging kalm. De organisatie spreekt van 15.000 demonstranten in de Deense hoofdstad.
In veel plaatsen zijn anti-Amerikaanse demonstraties, melden Deense media. Ook in het delfstofrijke Groenland is in de hoofdstad Nuuk een betoging begonnen.
President Donald Trump heeft herhaaldelijk betoogd dat het voor de veiligheid van zijn land noodzakelijk is dat Groenland bij de VS wordt gevoegd. Een Democratische senator op bezoek in Kopenhagen, Chris Coons, bestrijdt dat en zei dat er geen dreiging bestaat die de aanspraken rechtvaardigt.
Veiligheid
Washington stelt dat Denemarken niet garant kan staan voor de veiligheid van het eiland. Het is na het vasteland van Australië het grootste eiland en telt slechts 57.000 inwoners. Een adviseur van Trump zei dat het hele Deense leger kleiner is dan de gemeentepolitie van New York.
In de optocht van demonstranten in Kopenhagen wordt onder meer ‘Kalaallit Nunaat’ (Groenlandse naam voor Groenland) en ‘Groenland is niet te koop’ gescandeerd.
Plannen
De plannen van Trump om Groenland bij de VS te voegen zijn niet nieuw. Al sinds de negentiende eeuw heeft Washington meerdere keren pogingen gedaan Groenland te verwerven, onder meer door aan te bieden het te kopen, ook na de Tweede Wereldoorlog nog. Een groot deel van het grondgebied van de VS is op een of andere manier gekocht, zoals bekend is van Alaska.
In 1917 kochten de VS de Deense Antillen voor 25 miljoen dollar in goud. Het zijn de huidige Amerikaanse Maagdeneilanden. Een Deense voorwaarde voor de verkoop in 1917 was dat de VS zich in een officiële verklaring niet zouden verzetten tegen de uitbreiding van Deense invloed en zeggenschap “over heel Groenland”.
Nadat nazi-Duitsland Denemarken onder de voet had gelopen, kwam Groenland in 1941 onder Amerikaanse controle. Na de oorlog wilde Washington het weer voor een vermogen kopen, maar Kopenhagen weigerde. In een defensieverdrag werd in 1951 afgesproken dat de VS naar believen bases of “gebieden voor verdediging” konden hebben, indien de NAVO dat ook nodig vond. Het verdrag geldt nog steeds.
