DEN HAAG/ROTTERDAM – Het Rijk, de provincie Zuid-Holland, de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam zijn een gezamenlijke verkenning gestart naar het toenemende ruimtegebrek in de Rotterdamse haven en de verbetering van de leefomgeving in de regio. Met het onderzoek willen de partijen oplossingen vinden om de grootschalige energie- en grondstoffentransitie van de haven mogelijk te maken, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van wonen, werken en natuur.
De Rotterdamse haven staat volgens de betrokken overheden en het havenbedrijf voor een uitzonderlijke fase in haar ontwikkeling. Waar de haven decennialang vooral werd gekenmerkt door groei, staat nu de transitie centraal. Die omslag is nodig om de klimaat- en duurzaamheidsdoelen te halen, maar ook om het toekomstige verdienvermogen, de leveringszekerheid en de strategische autonomie van Nederland en Europa veilig te stellen.
Ruimte steeds schaarser
Het havenindustrieel complex speelt een sleutelrol in de Europese energievoorziening en logistiek, maar de beschikbare ruimte staat steeds meer onder druk. Hoewel door het afbouwen van fossiele activiteiten ruimte vrijkomt, blijkt uit eerdere studies dat dit onvoldoende is om nieuwe activiteiten zoals waterstoffabrieken, opslag en import van waterstof(dragers) en de aansluiting van windparken op zee te kunnen faciliteren. Tegelijkertijd is de leefomgeving in de regio volgens de betrokken partijen minder goed dan gewenst, onder meer op het gebied van gezondheid en omgevingskwaliteit.
In de verkenning worden daarom meerdere oplossingsrichtingen onderzocht. Daarbij wordt gekeken naar intensiever en efficiënter ruimtegebruik binnen de bestaande haven, de herontwikkeling van bedrijventerreinen in de regio Rotterdam en een mogelijke zeewaartse uitbreiding van de Maasvlakte. Zo’n uitbreiding is geen vaststaand besluit, maar één van de opties die wordt onderzocht. Daarbij wordt nadrukkelijk rekening gehouden met ecologische effecten, natuurcompensatie en de gevolgen voor de visserij.
Ook strategisch en militair belang
Naast de economische en duurzame ambities speelt de Rotterdamse haven ook een belangrijke rol voor de strategische autonomie en veiligheid van Nederland en Europa. De haven is cruciaal voor de opslag en doorvoer van strategische goederen en vormt een belangrijke schakel in de militaire mobiliteit van NAVO en Defensie. Ook deze functies worden meegenomen in de verkenning.
Het onderzoek loopt tot eind 2027. Op basis van de uitkomsten bepalen het Rijk, de provincie, de gemeente en het Havenbedrijf welke vervolgstappen nodig zijn. Tijdens het proces worden ook relevante belanghebbenden en stakeholders betrokken.
